Tiki
Pod pojęciem "tik" rozumiemy mimo-wolne skurcze mięśni powtarzające się w regularnych odstępach. Tiki można zaobserwować głównie na twarzy i ramionach: dziecko robi dziwne miny (mruga oczami, marszczy czoło, unosi brwi, krzywi usta), kiwa głową lub odrzuca ją na boki, wzrusza ramionami i wykonuje nimi rytmiczne ruchy, wydaje z siebie dziwne dźwięki, chrząka i sapie. Tego rodzaju zachowania pojawiają się zazwyczaj dopiero w wieku szkolnym, u dzieci młodszych występują bardzo rzadko. Najczęściej są to zjawiska przejściowe (takie dziwne nawyki). Powstanie tych odruchów ma na ogół racjonalne uzasadnienie (mruganie oczami rozpoczyna się podczas zapalenia spojówek, odrzucanie głowy związane jest z kos-mykiem włosów opadających na twarz). Jednak po pewnym czasie znika praw-dziwy bodziec wywołujący daną reakcję, lecz czynność ta (reakcja) staje się nawykiem. Nie ma w tym jednak nic groźnego i nie należy się tym przejmować. Niekiedy tiki bywają oznaką psychicznego stresu dziecka. Występują one zazwyczaj wtedy, gdy styl i metody wychowawcze są zbyt surowe, gdy dziecku stawia się zbyt wysokie wymagania lub ogranicza jego wewnętrzną wolność. Dziecko boi się wykonać fałszywy krok, a tłumione impulsy są zbyt silne i objawiają się mimowolnie. Tiki pojawiają się zwłaszcza, kiedy dziecko jest zdenerwowane lub gdy stoi przed trudnym zadaniem. Rzadko wy-stępują podczas snu i spokojnej zabawy. U wielu dzieci z tikami występują dodatkowe objawy zaburzeń psychicznych: nastroje depresyjne, nieuzasadnione lęki, zachowania agresywne i poczucie niższości. Jeżeli dziecko pozbędzie się swoich problemów (poprzez zmianę metod wychowawczych lub psychoterapię), znikną także tiki.